KRAKOWSKI RATUSZ

Pozostałością, która zachowała się po średniowiecznym Ratuszu do dzisiejszych czasów jest wieża ratuszowa, znajdująca się w zachodniej części Rynku.

Budynek Ratusza w stylu gotyckim powstał na przełomie XIII i XIV wieku. Po tym czasie był wielokrotnie przebudowywany. Najstarsza informacja o Ratuszu pochodzi z 1313 roku. O wieży, w której znalazła się kaplica, mająca przywilej odpustowy, dowiadujemy się z wzmianek z historycznych, datowanych na 1383 rok.

Budynek Ratusza z XIII wieku był budowlą bardzo bogato zdobioną. Fryz attyki wyróżniał się dzięki portretom królów Polski oraz przedstawieniem Matki Boskiej Częstochowskiej. Ratusz posiadał przede wszystkim sale użytkowe, w których zbierał się zarząd miasta, dostojni dygnitarze i tak dalej, jednak znajdowały się tutaj także sale czysto reprezentacyjne. Warto w tym miejscu wspomnieć o świadczącej o randze miasta Izbie Pańskiej, na której ścianach znajdowały się piękne malowidła. Kamienny portal Ratusza był renesansowym arcydziełem.

Utrata niepodległości, postępujące ubożenie miasta oraz postanowienie o wyburzeniu w XIX wieku starych i zniszczonych budowli doprowadziły do rozbiórki spichlerza. Fakt ten przyczynił się do pękania murów znajdującego się tuż obok Ratusza, dlatego postanowiono wyburzyć także i Ratusz. Nie zniszczono jedynie wieży, którą pozostawiono nietkniętą.

Teraz wspomnijmy o samej wieży, która stoi na planie kwadratu z kamiennych ciosów i cegły. Trzy ściany wieży ozdobione są przez kamienną okładzinę z laskowaniem, którą ukończono w 1444 roku. Czwarta ściana nie jest zdobiona, bo dawniej od jej strony stał budynek, który ją zasłaniał. Zdobienia wieży są unikatem zarówno w skali Polski jak i Europy. Niegdyś, od razu po postawieniu, wieża była o wiele bardziej ozdobiona niż to jest obecnie. Do dzisiejszych czasów nie zachowały się niestety wałeczki, żabki, kwiatony, iglice i narożne posążki pod baldachimami.

Obecne wejście do wieży jest bardzo cenną późnogotycką pamiątką. Niegdyś prowadziło ono na niewielki wewnętrzny dziedziniec. Na portalu bardzo widoczne są herby Rzeczypospolitej i Krakowa. System charakterystycznie krzyżujących się lasek portalu stanowi o osobliwości polskiego gotyku.

Pierwotnie wieże zdobił dodatkowo hełm wykonany w sposób podobny do wieży kościoła Mariackiego. Jednak spłonął on w 1556 roku, a następnie po raz drugi w 1680 roku. Dopiero w latach 1783-1784 powstaje nowy hełm, który zachował się do dnia dzisiejszego.