DROGA KRÓLEWSKA

1. Plac Matejki
2. Barbakan
3. Brama Floriańska
4. Dom Jana Matejki
5. Muzeum Farmacji
6. Jama Michalika
7. Kościół Mariacki
8. Rynek Główny
9. Sukiennice
10. Ratusz
11. Kościół św. Wojciecha
12. Kościół oo. Dominikanów
13. Kościół oo. Franciszkanów
14. Kościół św. Piotra i Pawła
15. Kościół św. Andrzeja
16. Ulica Kanonicza
17. Kościółek św. Idziego
18. Wawel

Droga Królewska (łacińska nazwa Via Regia) wzięła swoją nazwę od starożytnego szlaku handlowego, którym na przestrzeni dziejów podążały przez miasto uroczyste orszaki monarchów, posłów i dostojnych gości. Osobistości te przemierzały drogę od bram miasta na zamek królewski. Trasa wiodąca od dawnych przedmieść Krakowa do siedziby władców, to jedna z „obowiązkowych” tras dla wszystkich, którzy odwiedzają miasto. Skupia ona najważniejsze miejsca historycznego centrum Krakowa, będąc swoistą podróżą w czasie przez lata jego największej świetności.

Naszą trasę rozpoczynamy na placu Matejki (nieopodal Dworca Głównego), na środku którego stoi wzniesiony w 1910 roku pomnik grunwaldzki, upamiętniający zwycięstwo odniesione w 1410 roku nad wojskami zakonu krzyżackiego. Potężna, okrągła budowla z cegieł, którą widzimy w południowej części placu to Barbakan – wybudowane w XV w. dzieło sztuki fortyfikacyjnej, służące ochronie głównej bramy wjazdowej do średniowiecznego Krakowa. Ówczesne miasto otoczone było murami obronnymi, które liczyły ponad 3 km długości. W XVIII wieku fortyfikacje liczyły 47 baszt, jednak na początku XIX w. władze austriackie zdecydowały o rozbiórce systemu warownego, tworząc w jego miejsce park miejski – Planty. Obecnie możemy podziwiać jedynie fragmenty wraz z ocalałą najważniejszą bramą – Bramą Floriańską. Po przejściu przez bramę wchodzimy na ulicę Floriańską, która zawsze była główną ulicą handlową miasta.

Na ulicy Floriańskiej 47 znajdziemy lokal o wyjątkowym klimacie i niepowtarzalnym stylu. Restauracja Stodoła 47 to idealne miejsce, aby nabrać sił do dalszego zwiedzania Krakowa. Z bogatego i różnorodnego menu możemy wybrać smaczne jedzenie, dobre piwo i świetne drinki. Specjalnością kuchni jest wyśmienita dziczyzna.

Na Floriańskiej mijamy szereg kamienic o ciekawej historii – Dom Jana Matejki (obecnie muzeum poświęcone jego twórczości), Muzeum Farmacji, Jamę Michalika, czy jeden z najstarszych krakowskich hoteli – Hotel Pod Różą, którego wejście ozdobione jest wartym uwagi renesansowym portalem.

Na ulicy Floriańskiej pod numerem 30 znajduje się Piwnica Pod Złotą Pipą, łącząca w sobie cechy eleganckiej, cichej restauracji i gwarnego pubu. Wystrój zabytkowych wnętrz przypomina czasy panowania cesarza Franciszka Józefa i cesarsko-królewskiego miasta Krakowa. Restauracja oferuje wyśmienite dania kuchni polskiej, a dla gości z mocną głową jedyne w swoim rodzaju szachy, podczas gry w które mamy okazje wypić pionki przeciwnika.

Docieramy na Rynek Główny – jeden z największych placów Europy, „serce miasta”, gdzie koncentruje się życie zarówno w wymiarze religijnym, jak i rozrywkowym. Organizowane tutaj przez cały rok imprezy kulturalne i liczne ogródki kawiarniane przyciągają turystów i krakowian. Zwiedzanie zabytkowych obiektów zgrupowanych przy Rynku Głównym możemy rozpocząć od Bazyliki Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny popularnie zwanej Bazyliką Mariacką – jednego z najcenniejszych zabytków sztuki gotyckiej w Polsce. Największym skarbem, jaki kryje w sobie Bazylika jest dominujący nad wnętrzem świątyni ołtarz – wykonane w latach 1477-89 dzieło Wita Stwosza.

Budowla stojąca na środku Rynku to Sukiennice. Były to pierwotnie (w XIII wieku, kiedy powstały) połączone ze sobą stojące na krakowskim rynku kramy, należące do handlarzy suknem, i stąd ich nazwa. Na przestrzeni dziejów zmieniał się wygląd sukiennic – aż do XIX w., kiedy zyskały obecny, charakterystyczny kształt. Miejsca tego nie mogą ominąć wszystkie osoby, które zainteresowane są zakupem pamiątek związanych z Krakowem i Polską.

Wznosząca się nad płytą rynku ceglana wieża jest jedynym ocalałym fragmentem krakowskiego ratusza, która pozostała po rozbiórce zniszczonego budynku ratusza w XIX. Z najwyższej udostępnionej kondygnacji wieży można oglądać panoramę ścisłego centrum Krakowa.

Na wschód od wieży ratuszowej możemy podziwiać jeden z najstarszych zabytków Krakowa – romański kościółek św.Wojciecha. Dzieje tego miejsca sięgają X wieku, lecz w późniejszym czasie został przebudowany w stylu barokowym.

Będąc na Rynku Głównym warto zwrócić uwagę na kilka z pośród kilkudziesięciu stojących wokół placu, zabytkowych kamienic: 

nr 6 – Szara Kamienica, w 1794 r. kwatera główna Tadeusza Kościuszki,
nr 7 – Montelupich, od 1558 r. siedziba pierwszej polskiej poczty, nr 9 – Bonerowska z bogatą renesansową attyką z poł. XVI w.,
nr 15 – kamienica Mikołaja Wierzynka, gospodarza słynnej uczty monarchów europejskich zaproszonych przez Kazimierza Wielkiego na kongres w 1364 r., dziś restauracja „Wierzynek”,
nr 17 – Hetmańska, jedna z najstarszych w Krakowie(XIII w.) z XIV- i XV-wieczną rzeźbą architektoniczną we wnętrzach,
nr 20 – pałac Jabłonkowskich, rzadki w Krakowie przykład klasycyzmu,
nr 25 – pod Krukami, od 1991 roku Międzynarodowe Centrum Kultury,
nr 27 – Pałac „Pod Baranami”, siedziba słynnego kabaretu „Piwnica pod Baranami”.
nr 35 – Pałac ”Pod Krzysztofory”, obecnie siedziba Muzeum Historycznego

Opuszczamy płytę Rynku Głównego podążając dalej w stronę zamku królewskiego ulicą Grodzką. Jej przebieg zakłóca regularny układ urbanistyczny miasta, gdyż wychodzi ona z Rynku nieco pod skosem. Ponownie mijamy pełne uroku kamienice, dochodząc do placu Dominikańskiego, który w przeszłości pełnił rolę placu targowego. Po wschodniej stronie placu, w głębi widzimy fasadę Bazyliki św. Trójcy i zabudowania klasztoru oo. Dominikanów. Dzięki unikalnym detalom architektonicznym, datowanym już na XIII wiek, bazylika wraz klasztorem uznawane są za jeden z najcenniejszych zabytków Krakowa. Po przeciwnej, zachodniej stronie placu Dominikańskiego widzimy obecną siedzibę Magistratu (dawny pałac Wielkopolskich) i zabudowania klasztoru Franciszkanów i Bazylikę św. Franciszka, słynącą z XIX-wiecznej polichromii i witraży autorstwa Stanisława Wyspiańskiego.

Na ulicy Grodzkiej mieści się restauracja Wiśniowy Sad, której specjalnością są wyśmienite dania kuchni rosyjskiej. Do obiadu warto napić się dobrego gruzińskiego wina, a na deser koniecznie spróbować firmowy torcik "Wiśniowy Sad"- to wielowarstwowe miodowe ciasto o smaku śmietankowym jest prawdziwą ucztą dla podniebienia!

Dalej ulica Grodzka zmierza w kierunku granicy tzw. Okołu, czyli najstarszej, przedlokacyjnej osady Krakowa. Była to część miasta, która od IX do XIV wieku otoczona była wałem przebiegającym wzdłuż dzisiejszych ulic Kanoniczej, Grodzkiej i Senackiej. Docieramy do barokowego kościoła świętych Piotra i Pawła z monumentalnym ogrodzeniem z posągami dwunastu apostołów. Kościół ten,wzorowany na rzymskim Il Gesu jest pierwszą barokową budowlą w Krakowie. Dla kontrastu warto zobaczyć sąsiadujący z nim romański kościół św. Andrzeja, którego mury pochodzą z przełomu XI i XII wieku. Wnętrze tego kościoła uzyskało barokowy wygląd po przebudowie na początku XVIII w.

Przez otwierający się naprzeciw kościoła św. Piotra i Pawła plac Wita Stwosza (dawniej plac św. Marii Magdaleny) wchodzimy na ulicę Kanoniczą. Przez wielu krakowian i odwiedzających gród pod Wawelem uważana jest za najpiękniejszą i najbardziej malowniczą z ulic. W zabytkowej kamienicy pod numerem 11 mieści się księgarnia i kawiarnia BONA, gdzie możemy odpocząć przy dobrej książce i aromatycznej kawie. Znajdziemy tutaj również wiele pięknych albumów dotyczących Krakowa.

Ulica Kanonicza to ostatni odcinek Drogi Królewskiej, który zabudowany był wcześniej dworami rycerskimi, a następnie (od XIV w.) znajdowały się tutaj rezydencje krakowskich kanoników. Tuż przed drogą prowadzącą prosto na Wzgórze Wawelskie mijamy niewielki 1-nawowy kościółek św. Idziego pochodzący z XIV wieku. Stąd właśnie rozciąga się widok na wschodnie skrzydło zamku, a my podążając stromą drogą wzdłuż murów docieramy do końca naszej trasy, na szczyt wzgórza zamkowego zwanego Wawelem – ośrodka władzy świeckiej ikościelnej, historycznej rezydencji Królów Polski, miejsca ich koronacji oraz pogrzebów.